← Blog
Belasting

Overdrachtsbelasting berekenen als belegger: over welk bedrag betaal je, met rekenvoorbeelden voor 2026 en 2027

6 min lezen

Over welk bedrag betaal je overdrachtsbelasting?

Over de marktwaarde van het pand, en die is minstens de koopsom plus de lasten die je aan de verkoper betaalt, zoals een overgenomen VvE-lening. Losse roerende zaken tellen niet mee. Voor een verhuurde woning is het tarief 8% in 2026 en 7% vanaf 2027 als de Eerste Kamer instemt.

Je betaalt overdrachtsbelasting over de waarde van het pand, en die is minstens de koopsom plus de lasten die je aan de verkoper betaalt. Voor een woning die je verhuurt is het tarief in 2026 8%; vanaf 1 januari 2027 wordt het 7% als de Eerste Kamer instemt.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Regels veranderen; controleer de actuele stand bij de genoemde bronnen.

Het tarief kent iedereen. Waar het in de praktijk misgaat, is het bedrag waarover je rekent. Een overgenomen VvE-lening, een prijs onder de marktwaarde of meeverkochte inventaris kan het verschil maken. Hieronder de regels voor de grondslag, gevolgd door rekenvoorbeelden met het tarief van 2026 en het voorgestelde tarief van 2027. Welke tarieven en vrijstellingen voor beleggers tellen, lees je in overdrachtsbelasting bij een beleggingspand.

Stap 1: het tarief

De tarieven staan in artikel 14 van de Wet op belastingen van rechtsverkeer en bij de Belastingdienst.

Wat je kooptLevering in 2026Levering in 2027 (voorstel)
Woning die je verhuurt of niet zelf bewoont8%7%
Winkel, kantoor, bedrijfspand, bouwgrond10,4%10,4%
Garage, tuin of schuur die je niet tegelijk met een woning koopt10,4%10,4%

De 7% staat in het Belastingplan 2027. De Tweede Kamer nam het pakket op 12 november 2026 aan; de Rijksoverheid schrijft dat de Eerste Kamer het plan nog moet goedkeuren. Tot die stemming is de 7% niet zeker. Het tarief hangt af van de datum van levering bij de notaris, niet van de datum van het koopcontract. Meer over de timing in leveren in december of januari.

Stap 2: de grondslag

Volgens artikel 9 rekent de Belastingdienst over de waarde van wat je verkrijgt, en die waarde is ten minste gelijk aan de tegenprestatie. De Belastingdienst legt uit wat dat betekent:

  • De waarde is de hoogste prijs die je op de vrije markt kunt krijgen, op de dag dat je eigenaar wordt. Dat is meestal de dag van de akte.
  • De Belastingdienst gaat ervan uit dat die waarde minimaal gelijk is aan de koopsom plus de lasten die je aan de verkoper betaalt, bijvoorbeeld extra kosten bij een veiling.
  • Vergoed je de verkoper de overdrachtsbelasting die hij zelf betaalde, dan telt die vergoeding als koopsom.

Belangrijk: de WOZ-waarde is niet de grondslag. Het gaat om de marktwaarde en de koopsom.

Wat er bovenop de koopsom kan komen

Een aandeel in een VvE-lening. Neem je bij een appartement een deel van een lening van de VvE over, dan is dat volgens de Kennisgroep overdrachtsbelasting van de Belastingdienst een last die bij de koopsom hoort. In het voorbeeld van de Kennisgroep is de grondslag € 500.000 koopsom plus € 30.000 VvE-lening: € 530.000.

Erfpacht. Bij een recht van erfpacht hangt de belasting volgens de Belastingdienst af van de duur van het recht en de hoogte van de canon. Laat de notaris de berekening maken; die is per situatie anders.

Wat er niet onder valt

Overdrachtsbelasting gaat alleen over onroerende zaken en rechten daarop (artikel 2). Losse roerende zaken, zoals meubels in een gemeubileerd verhuurd appartement, vallen erbuiten. Spreek je daar een aparte prijs voor af, maak die dan realistisch en leg vast wat roerend is. Laat de notaris beoordelen wat bij het gebouw hoort.

Rekenvoorbeelden

Alle voorbeelden gaan over woningen die je gaat verhuren.

SituatieGrondslag8% (2026)7% (2027, voorstel)
Appartement € 400.000, geen bijzonderheden€ 400.000€ 32.000€ 28.000
Zelfde appartement, plus € 20.000 VvE-lening overgenomen€ 420.000€ 33.600€ 29.400
Gemeubileerd: € 392.000 voor het appartement, € 8.000 voor losse meubels€ 392.000€ 31.360€ 27.440
Koop van familie voor € 300.000, marktwaarde € 360.000€ 360.000€ 28.800€ 25.200
Bovenwoning € 450.000 plus losse garage € 30.000, apart gekocht€ 450.000 en € 30.000€ 36.000 + € 3.120 (10,4%)€ 31.500 + € 3.120

Het vierde voorbeeld is de valkuil bij kopen binnen de familie. Een lage koopsom verlaagt de belasting niet, want de wet rekent met de waarde als die hoger is. Het vijfde voorbeeld laat zien dat een garage die je los koopt onder 10,4% valt. De Belastingdienst noemt 10,4% voor aanhorigheden die je niet tegelijk met een woning koopt; koop je de garage in dezelfde koop, laat de notaris dan het tarief bevestigen.

Gemengd pand

Bij een pand met een winkel en woningen splits je de koopsom. Het bedrijfsdeel valt onder 10,4%, het woondeel onder 8%. Is de bedrijfsruimte 10% of minder van de oppervlakte, dan geldt het woningtarief voor het hele pand, aldus de Belastingdienst. De verdeling moet passen bij de werkelijke waarde. Een uitgewerkt voorbeeld staat in overdrachtsbelasting in 2026 en 2027.

Stap 3: verminderingen en vrijstellingen nagaan

  • Doorverkoop binnen zes maanden. Kocht de verkoper het pand minder dan zes maanden voor jouw levering, dan betaal je in de regel alleen over het verschil (artikel 13). Zie de doorverkoopregeling.
  • Nieuw gebouw met btw. Is over de levering btw verschuldigd, dan is de koop vrijgesteld van overdrachtsbelasting (artikel 15, eerste lid, onderdeel a). Een gebouw is met btw belast tot twee jaar na de eerste ingebruikname, legt de Belastingdienst uit.

Wie betaalt en wanneer

De koper betaalt. Bij een notariële akte doet de notaris de aangifte en betaalt de belasting namens jou, schrijft de Belastingdienst. In de praktijk zit het bedrag in de nota van afrekening. Vraag die nota een paar dagen voor de levering op en controleer de grondslag en het tarief per onderdeel. Is er toch te veel betaald, dan heb je zes weken voor bezwaar: zie te veel overdrachtsbelasting betaald.

Checklist voor je bod

  1. Bepaal per onderdeel of het een woning is of niet.
  2. Tel lasten aan de verkoper en overgenomen VvE-leningen bij de koopsom op.
  3. Zet roerende zaken apart, met een realistische prijs.
  4. Vraag of de verkoper het pand minder dan zes maanden geleden kocht.
  5. Reken met 8% en met 7% zolang de Eerste Kamer niet heeft gestemd. Met de rekenhulp overdrachtsbelasting zie je beide uitkomsten.

Hoe Blokscout helpt

Met Blokscout vind je panden en hun eigenaar, en houd je in de CRM bij welke panden je volgt, met notities over prijs en status. De rekenhulp overdrachtsbelasting op de site laat het verschil tussen de tarieven zien voordat je een bod doet. Probeer het 7 dagen.

Bronnen

Zelf proberen?

7 dagen alles proberen, Acquisitie en Beheer. Vandaag betaal je niets.

Start je proef